Op de vlucht voor de bevrijders.

Laatst bijgewerkt op

Van het Scholtenhuis naar Schiermonnikoog

In het voorjaar van 2020 herdenken de Groningers dat de stad 75 jaar geleden werd bevrijd. Het Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen en het Noordelijk Scheepvaartmuseum doen dit door middel van de tentoonstelling Op de vlucht voor de bevrijders. Van het Scholtenhuis naar Schiermonnikoog. Na Dolle Dinsdag (5 september 1944) vluchtte een deel van de Sicherheitsdienst vanuit het zuiden en midden van het land naar Groningen. Aan het eind van de oorlog zaten de ergste oorlogsmisdadigers in het Scholtenhuis op de Grote Markt, het voorportaal van de hel. Op 16 april 1945 kwam na bijna vijf jaar onderdrukking hieraan eindelijk een eind. Voor de Groningers was de bevrijding van de stad Groningen een feit! Spertijd, arbeitseinsatz en ariërverklaringen waren verleden tijd en Groningers konden weer opgelucht adem halen. Ze hadden hun vrijheid terug. De driekleur verving de hakenkruizen en oranje strikken sierden het haar van de Groninger meisjes. Het contrast tussen grote vreugde en angst is één van de thema’s in de tentoonstelling die van 28 maart t/m 31 mei te zien is in het Noordelijk Scheepvaartmuseum.

Grote vreugde en angst
Na een paar dagen intensieve gevechten waren de Groningers op 16 april 1945 bevrijd. Ongeveer 70% van de binnenstad was in rook opgegaan, de schade was enorm. Maar terwijl de dampen langzaam optrokken, werden de bevrijders met grote vreugde ontvangen; het was feest en de straten kleurden oranje. Het verbod van samenkomen was voorbij en er werden grote optochten en straatfeesten georganiseerd om de heroverde vrijheid te vieren.

Met flessen oranjebitter die al die tijd bewaard waren en de door de Canadese meegebrachte sigaretten en chocolade was het feest compleet.

Voor een select gezelschap brachten de Canadezen geen vrijheid en blijdschap, maar juist angst voor vervolging. Een deel van de Sicherheitsdienst (SD) die op dat moment op het Scholtenhuis zat, kende deze angst en onzekerheid al na hun vlucht naar het noorden. Vastbesloten om niet opgepakt te worden, probeerden ze met een groep van 120 mannen en vrouwen via Zoutkamp en Schiermonnikoog naar het Duitse eiland Borkum te ontkomen. Hier kwamen ze nooit aan, de SD’ers werden uiteindelijk met een list van Schiermonnikoog gehaald.

Samenwerkingspartners
Bij de tentoonstelling worden activiteiten georganiseerd in het Noordelijk Scheepvaartmuseum en het Visserijmuseum in Zoutkamp. De expositie is tot stand gekomen in samenwerking met de cultuurhistorische vereniging ’t Heer en Feer van Schiermonnikoog. Kijk op de website noordelijkscheepvaartmuseum.nl voor een actueel overzicht van de activiteiten.

Foto’s: Noordelijk Scheepvaartmuseum

  • Arrestatie SD’ers in Zoutkamp fotograaf onbekend Groninger Archieven OVCG
  • Grote Markt zuidzijde  Schotse doedelzakspelers  Tweede Wereldoorlog  bevrijding. Foto N-Ned. Persfotobureau Folkers
Dit bericht is geplaatst in Nieuws met de tags , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *